Start
Słowniczek

Słowniczek

Pojęcia, które pojawiają się w artykułach o robotach – wyjaśnione krótko i po ludzku. Każde hasło ma własny adres, więc łatwo je podlinkować.

Aktuator: Napęd, który zamienia energię na ruch: silnik elektryczny, siłownik hydrauliczny lub pneumatyczny.
AMR i AGV: AGV jeździ po wyznaczonej trasie, np. po taśmie na podłodze. AMR sam planuje drogę i omija przeszkody.
Android: Robot, który ma wyglądać jak człowiek: twarz, skóra, mimika. Wersja „kobieca” bywa nazywana gynoidem.
Cobot: Robot współpracujący – zaprojektowany tak, aby bezpiecznie pracować tuż obok człowieka, bez klatki ochronnej.
Cyborg: Organizm żywy wspomagany technologią, która przejmuje lub wzmacnia jego funkcje. Termin ukuto w 1960 roku w pracy o lotach kosmicznych.
Dolina niesamowitości: Zjawisko opisane przez Masahiro Moriego w 1970 roku: robot prawie, ale nie całkiem podobny do człowieka budzi niepokój zamiast sympatii.
Droid: Potoczne, skrócone określenie robota o wyraźnej „osobowości” i samodzielności. Spopularyzowała je fantastyka filmowa z końca lat 70.
Efektor: To, co robot ma „na końcu ręki”: chwytak, przyssawka, spawarka, wkrętarka albo dłoń z palcami.
Egzoszkielet: Robot zakładany na ciało, który wspiera ruch lub odciąża mięśnie – w rehabilitacji, w pracy fizycznej albo w wojsku.
Humanoid: Robot o budowie podobnej do ludzkiej – tułów, dwie ręce, zwykle dwie nogi. Nie musi wyglądać jak człowiek; liczy się układ ciała.
IMU: Jednostka inercyjna: akcelerometr i żyroskop w jednym układzie. Mówi robotowi, jak przyspiesza i jak jest pochylony.
Kinematyka odwrotna: Obliczenie, jak ustawić każdy przegub, żeby koniec ramienia trafił dokładnie w wybrany punkt.
Lidar: Czujnik mierzący odległość światłem lasera. Wysyła impulsy i liczy, po jakim czasie wracają – tak powstaje mapa punktów.
Manipulator: Ramię robota: zestaw członów połączonych przegubami, które ustawiają narzędzie w przestrzeni.
Model VLA: Model sztucznej inteligencji, który łączy obraz, język i działanie: widzi scenę, rozumie polecenie i od razu planuje ruchy robota.
Robot: Maszyna, która zbiera informacje o otoczeniu za pomocą czujników, przetwarza je i wykonuje ruch lub pracę napędami – z pewnym stopniem samodzielności.
Sim-to-real: Trenowanie robota w symulacji komputerowej i przenoszenie wyuczonych zachowań do prawdziwej maszyny.
SLAM: Jednoczesna lokalizacja i budowa mapy. Robot rysuje plan nieznanego miejsca i w tym samym czasie ustala, gdzie na nim jest.
Stopnie swobody: Liczba niezależnych ruchów, jakie może wykonać mechanizm. Typowe ramię przemysłowe ma ich sześć.
Teleoperacja: Sterowanie robotem na odległość przez człowieka. Służy do pracy w niebezpiecznych miejscach i do nauki robotów przez pokaz.